Không chỉ có một mà sẽ có nhiều cách viết lời thoại nhân vật khác nhau. Việc của tác giả là làm sao lựa chọn cách phù hợp cho những gì mình muốn diễn đạt mà không làm câu chuyện trở nên vô vị và nhạt nhẽo.
Bạn có thể không biết nên làm gì để truyền tải cảm xúc và tính cách của nhân vật thông qua lời thoại, làm sao để lời thoại không chỉ đơn thuần là cuộc trò chuyện mà còn có thể làm nổi bật đặc điểm và mối quan hệ giữa các nhân vật. Nếu đó là vấn đề mà bạn đang gặp phải, thì hãy đọc bài viết này, chúng tôi sẽ bật mí những bí kíp hữu ích để giúp bạn có thể tạo ra những lời thoại hay, ý nghĩa và lôi cuốn độc giả.
Lời thoại nhân vật là gì?
Mỗi lời thoại trong truyện đều có mục đích riêng và mang lại tác dụng khác nhau nhằm phát triển được tính cách nhân vật, đóng góp xây dựng bối cảnh và thúc đẩy cốt truyện. Dưới đây là 3 dạng lời thoại thường được sử dụng khi viết truyện, tiểu thuyết:
- Lời thoại trực tiếp: Thường được để trong dấu ngoặc kép và xuất hiện trong các cuộc đối thoại từ hai nhân vật trở lên. Qua lời thoại trực tiếp, người đọc có thể cảm nhận được cách nhân vật nói chuyện, từ ngữ họ sử dụng và cảm xúc của họ trong cuộc đối thoại.
- Lời thoại gián tiếp: Đây là kiểu thoại tường thuật lại qua lời kể của chính nhân vật đó hoặc của người viết. Lời thoại này thường dùng để tránh tạo ra quá nhiều cuộc đối thoại trong truyện hoặc tránh trường hợp nhân vật độc thoại quá dài trong đối thoại với nhân vật khác.
- Lời thoại/độc thoại nội tâm: Đây là suy nghĩ, cảm xúc của nhân vật, tự nói chuyện với chính mình và không có sự xuất hiện của nhân vật khác. Mục đích sử dụng là để giúp độc giả hiểu rõ hơn về nhân vật đó hoặc để thể hiện những góc khuất, thầm kín của nhân vật khi không tiện nói ra với người khác. Thông thường phần hội thoại này sẽ có định dạng riêng để tránh nhầm lẫn với lời thoại trực tiếp.
Làm sao để viết lời thoại nhân vật trong truyện hay?
Cách viết lời thoại nhân vật hay là vận dụng những điều chân thực từ cuộc sống. Bạn hãy chú ý, mọi người ở những vùng miền khác nhau đều sẽ có cách giao tiếp khác nhau. Họ sẽ dùng những gia vị đặc trưng riêng của “xứ sở” đó và có thể bạn không biết về những điều đó. Nhưng hãy tìm hiểu thêm, vì chúng sẽ là chất liệu tuyệt vời để làm nên lời thoại hay trong truyện.
Sự khác biệt trong cách nói chuyện chính là điểm làm nên sự độc đáo cho từng nhân vật, nhất là với những nhân vật chính. Đoạn hội thoại có lôi cuốn người đọc hay không thì nhờ một phần vào việc bạn có biết vận dụng những nguyên liệu sẵn có này hay không.
Vậy nên, nếu muốn viết những lời thoại hay như trong phim, thì hãy thử thêm vào những thành phần sau:
- Phương ngữ
- Ngôn ngữ địa phương
- Tiếng lóng
- Thuật ngữ chuyên ngành
- Thành ngữ, ca dao, tục ngữ
- Câu nói giảm, nói tránh
- Phép ẩn dụ, hoán dụ
- Từ ngữ mới
>> XEM THÊM: Cách viết truyện ngắn hay, gây ấn tượng mạnh với độc giả
8 Cách viết lời thoại nhân vật trong truyện, tiểu thuyết
Lời thoại của nhân vật đóng vai trò quan trọng trong việc truyền tải cảm xúc, động cơ và tương tác giữa các nhân vật. Viết lời thoại không chỉ đơn thuần là mô tả những gì nhân vật nói, mà còn phải thông qua đó phát triển được hình ảnh, tâm lý nhân vật, xây dựng bối cảnh, tạo ra tình tiết mới hoặc xử lý một vấn đề đã được đề cập đến trước đó.
Để tạo ra những cuộc đối thoại chân thực và hiệu quả, các nhà văn thường sử dụng nhiều kỹ thuật khác nhau. Dưới đây là 8 cách viết lời thoại nhân vật phổ biến trong truyện và tiểu thuyết mà bạn có thể tham khảo qua:
Không viết từ ngữ thừa thãi
Cách viết lời thoại nhân vật không gây nhàm chán chính là đừng bỏ thêm bất cứ từ nghĩa không liên quan nào vào trong cuộc đối thoại. Thay vì cố gắng chèn ép các từ hay ho vào, thì bạn hãy chắc chắn rằng mỗi từ có mặt trong câu thoại đều có mục đích và đóng góp vào câu chuyện hoặc sự phát triển chung về cá tính nhân vật, cũng như thúc đẩy cốt truyền.
Lời thoại nên phản ánh cách mà nhân vật thực sự nói và suy nghĩ. Việc cố gắng sử dụng những từ ngữ độc lạ, hoa mỹ có thể làm cho cuộc đối thoại trở nên kém tự nhiên và làm giảm tính chân thực trong tính cách của nhân vật, thậm chí là tạo ra một câu chuyện quá phi thực tế.
Mọi lời thoại trong truyện đều phải có nghĩa
Bí từ mô tả là vấn đề thường xuyên xảy ra khi viết sách, truyện hoặc tiểu thuyết. Tuy nhiên, đừng vì không biết mô tả bối cảnh đó như thế nào mà chèn vô tội vạ những câu thoại “vô tri” và không đóng góp gì cho sự phát triển chung của cốt truyện.
Nên, một trong những cách viết lời thoại nhân vật hay và để lại ấn tượng mạnh với độc giả là hãy làm cho nó có ý nghĩa ngay cả khi chỉ đứng một mình trong trang giấy đó. Cũng có thể nói, cuộc đối thoại dài không bằng một lời thoại chất lượng. Nếu không thể tạo ra một cuộc hội thoại đa chiều, thì hãy để nhân vật của bạn được độc thoại trong hoàn cảnh đó hoặc một lời thoại gián tiếp cũng có thể là lựa chọn thay thế tốt hơn.
Bạn có thể kiểm tra sự quan trọng của lời thoại trong quá trình viết bằng cách loại bỏ nó ra khỏi đối thoại. Nếu như việc bỏ một lời thoại nào đó ra mà vẫn không làm thay đổi ý nghĩa cuộc trò chuyện thì chắc chắn bạn đang gặp vấn đề trong việc triển khai hội thoại này, làm cho tổng thể mất định hướng và không có mục đích. Việc này sẽ làm loãng nội dung và khiến độc giả khó hiểu dụng ý ở đây là gì.
Không cho phép độc thoại dài trong một cuộc đối thoại
Nếu đã là đối thoại, hãy cho phép lời thoại của các nhân vật có độ dài tương đương nhau. Và nếu nhân vật của bạn có quá nhiều điều muốn thổ lộ thì cũng đừng để cô ấy/anh ấy thể hiện như một bài diễn văn. Điều này sẽ làm độc giả bị ngấy và dễ lướt qua.
Vì thế, thay vì dùng lời thoại dài cho nhân vật kể xong một câu chuyện, hãy chia nhỏ và xen kẽ với những hành động cần thiết. Hãy cùng cấp cho độc giả 80% những gì mà nhân vật muốn nói và để họ tự hoàn thiện số còn lại thông qua những diễn tiến mà bạn đính kèm theo lời thoại. Điều này sẽ làm cho người đọc bị cuốn vào câu chuyện đó, cảm nhận những sự kiện đang diễn ra và thấu hiểu cảm xúc lẫn suy nghĩ của nhân vật.
Phân biệt lời thoại từng nhân vật
Như chia sẻ, tính cách của mỗi nhân vật sẽ được thể hiện rõ nét qua lời thoại. Tuy nhiên, đó là khi tác giả biết cách viết lời thoại nhân vật và “phù phép” tốt. Vậy nên, để nhân vật trong truyện gây ấn tượng và bộc lộ được cá tính riêng lẫn câu chuyện mà họ muốn nhắc đến, lời thoại phải được trau chuốt tỉ mỉ.
Để làm điều này, khi viết lời thoại cho từng nhân vật bạn nên:
- Tạo độ dài ngắn của câu nói cho từng nhân vật.
- Các nhân vật sẽ có nhấn nhá, cảm xúc khác nhau khi nói. Bạn có thể sử dụng các dấu câu hoặc quy tắc hành văn để tạo nên sự khác biệt.
- Dùng một số tính từ/trạng từ riêng cho nhân vật đó.
- Thêm một số phương ngữ, từ ngữ cửa miệng vào lời thoại
- Lời thoại kèm với hành động thói quen cho những nhân vật đặc biệt.
Xem xét bối cảnh diễn ra hội thoại
Xem xét bối cảnh là yếu tố quan trọng để tạo ra cuộc đối thoại tự nhiên và phù hợp. Mặc dù, nhân vật sẽ có phong cách nói chuyện nhất quán từ đầu cốt truyện, nhưng trong từng ngữ cảnh khác nhau thì lời thoại của họ cũng phải có sự khác biệt.
Bạn không thể nào cho một lời thoại cụt ngủn, hời hợt trong tình huống anh chàng nào đó cầu hôn bạn gái mình. Và cũng không thể tạo ra một lời thoại dài lan man cho một bác sĩ đang cấp cứu cho bệnh nhân. Đương nhiên, quy tắc này không áp dụng 100% cho các trường hợp, vì có những tình tiết tác giả cố tình để tạo tiếng cười cho độc giả.
Cân bằng giữa lời kể và lời thoại
Đừng tạo một tiểu thuyết có đến ⅔ đối thoại trong đó. Các đối thoại này sẽ làm độc giả của bạn chán chường và từ bỏ sớm. Thay vào đó, hãy để lời kể hoặc mô tả xen kẽ để nhân vật trong đó được “nghỉ ngơi”.
Cách viết lời thoại nhân vật chạm đến cảm xúc người đọc là hãy đặt nó vào trước hoặc sau một lời kể hay. Hãy dùng lời kể giúp người đọc mường tượng ra bối cảnh, tình huống và cảm xúc nhân vật trước khi họ lên tiếng. Điều này có thể giúp độc giả nuôi dưỡng cảm xúc tốt hơn cho những điều sắp diễn ra.
Giữ cho đoạn đối thoại đơn giản
Bạn có hay bắt gặp những đoạn đối thoại như thế này khi đọc sách hoặc một tập truyện nào đó?
“Cô ấy đã nói gì?” – Nam hỏi.
“Cô ấy…” – Thụy An lắp bắp.
“Đừng sợ! Hãy nói ra những gì mà em nghe được?” – Nam hối thúc.
“Nhưng em…” – Thụy An chần chừ, sợ hãi.
Hãy tránh lặp lại sai lầm này khi viết lời thoại nhân vật trong truyện. Việc sử dụng các thẻ hội thoại này quá nhiều sẽ làm hỏng mạch nội dung cũng như phá hủy cảm xúc của độc giả. Cách viết lời thoại nhân vật chất lượng chính là để người đọc có thể hình dung ra được cảm xúc, thái độ và cả hành động của nhân vật trong lúc đó. Đương nhiên, điều này không nên thể hiện qua những thẻ hội thoại. Chúng chỉ làm cho mọi thứ trở nên hài hước và khó chịu hơn.
Sử dụng định dạng nhất quán trong lời thoại
Sẽ có nhiều cách viết lời thoại nhân vật trong truyện hay tiểu thuyết để lại ấn tượng đối với độc giả. Dù là chọn cách nào thì cũng hãy định dạng nhất quán chúng từ đầu đến cuối.
- Nếu để lời thoại trong ngoặc kép, vậy hãy làm điều đó cho đến trang cuối cùng.
- Các dấu câu phải để trong dấu ngoặc kép kèm với lời thoại.
- Đừng quên đóng dấu ngoặc kép mỗi khi kết lời thoại.
>> XEM THÊM: 10 cách viết sách kiếm tiền thành công trên mọi nền tảng
Lời thoại hay mang lại tác dụng gì?
Không cách viết lời thoại nhân vật nào mang tính tuyệt đối. Bạn phải linh động trong khi viết và xem xét sự phù hợp của cách viết thoại với chủ đề chính của câu chuyện. Tuy nhiên, để được đánh giá là lời thoại hay, thì phải vượt qua các đánh giá sau:
- Phát triển hình tượng/cá tính nhân vật: Lời thoại sẽ là nơi bật mí cho độc giả về các khía cạnh quan trọng của nhân vật. Có thể thông qua từ ngữ được chọn hoặc qua cách mà nhân vật thể hiện lời thoại đó.
- Thiết lập bối cảnh truyện rõ ràng: Cách viết lời thoại nhân vật hay là phù hợp với bối cảnh. Và một lời thoại hay cũng sẽ vẽ ra bức tranh sinh động hơn cho câu chuyện đó. Bối cảnh được hiện lên rõ nét hơn qua lời thoại cũng là lúc không chỉ có nhân vật mà cả người đọc cũng sẽ bị cuốn theo.
- Thúc đẩy cốt truyện: Có rất nhiều tình tiết quan trọng của truyện được tiết lộ qua lời thoại. Vì thế, hãy tận dụng những câu nói ẩn ý, gây cấn để thúc đẩy cao trào của truyện.
- Ám chỉ sự kiện diễn ra: Một số tác giả nổi tiếng thường lồng ghép cái kết vào trong lời thoại nhân vật. Đương nhiên, ít độc giả nào để ý đến điều này cho đến khi họ xem qua đoạn kết và nhớ lại. Đừng xem thường kiểu viết lời thoại này, nó thật sự sẽ giúp quyển sách/tiểu thuyết của bạn trở nên “viral” hơn đấy.
Lời kết
Không có cách viết lời thoại nhân vật nào là tốt nhất, mà chỉ có phù hợp. Vì thế, dựa vào câu chuyện bạn muốn kể, dựa vào ngữ cảnh và phác thảo nhân vật xây dựng để tìm kiếm lời thoại phù hợp để thúc đẩy diễn tiến câu chuyện một cách hợp lý và thực tế. Ngoài ra, để viết tốt hơn, hãy tham khảo cách xây dựng đối thoại của những quyển tiểu thuyết nổi tiếng. Chắc chắn, bạn sẽ tìm ra được bí kíp trong đó.
Theo dõi Người Chấp Bút, chúng tôi sẽ cập nhật thêm nhiều bài chia sẻ với các chủ đề đa dạng về viết lách, xuất bản sách và những mẹo hữu dụng giúp nâng cấp “ngòi bút” của bạn. Mỗi ngày là một điều hay, ghi chép và sử dụng khi có thể nhé!
