Sẽ có khoảnh khắc bạn chợt nghĩ rằng mình nên viết một cuốn sách. Có thể đó là lúc bạn cảm thấy mình đã đi qua đủ nhiều va vấp. Có thể vì bạn đang sở hữu một chuyên môn đáng giá muốn chia sẻ. Hoặc đơn giản là bạn không muốn những trải nghiệm của mình trôi qua mà không để lại dấu vết. Nhưng lần đầu viết sách thì nên bắt đầu từ đâu?
Khi viết sách không dừng lại ở ý tưởng
Phần lớn những người lần đầu viết sách đều bắt đầu bằng ý tưởng. Ý tưởng có thể rất hay. Thậm chí là rất nhiều ý tưởng. Nhưng càng nghĩ, bạn càng nhận ra viết sách không giống như viết một bài post hay một bài blog ngắn.
Khi đó, hàng tá câu hỏi đặt ra trong đầu:
- Mình viết cuốn sách này cho ai?
- Nội dung nên triển khai như thế nào?
- Mình không phải nhà văn, vậy viết sách có được không?
Ở giai đoạn này, nhiều người dừng lại. Không phải vì họ không có điều để viết, mà vì họ chưa hình dung được con đường từ ý tưởng đến một bản thảo hoàn chỉnh khi lần đầu viết sách.
Viết sách lần đầu và những loay hoay
Có người bắt đầu viết rất hăng hái, vài ngày đầu mỗi ngày vài trang, cảm giác như cuốn sách đã dần hiện hình. Nhưng rồi chỉ sau một tuần, bản thảo nằm yên trong máy tính. Có người khác viết được một nửa thì bắt đầu chững lại, không phải vì hết ý, mà vì những nghi ngờ xuất hiện ngày càng nhiều: Liệu viết như vậy đã ổn chưa? Ý tưởng này liệu có thực sự hay?
Viết xong đọc lại, bạn thấy chưa đủ hay. Đọc thêm lần nữa lại thấy nội dung còn rời rạc. Không biết nên sắp xếp các chương thế nào cho hợp lý, nên viết sâu thêm hay nên lược bớt. Cũng có nỗi lo rất quen thuộc là nếu người khác đọc, liệu họ có thấy lan man, thiếu chiều sâu hoặc không hiểu hết điều mình muốn truyền tải hay không. Những cảm giác ấy lặp đi lặp lại và khiến không ít người chùn bước khi lần đầu viết sách.
Và thế là, nhiều người ở giai đoạn này mới nhận ra rằng viết sách không chỉ là kể lại những gì mình biết. Nó còn là việc tổ chức nội dung, giữ mạch cảm xúc và làm cho người đọc muốn đi đến trang cuối cùng. Đó cũng chính là thử thách lớn nhất mà hầu hết những ai viết sách lần đầu đều phải đối mặt.
Khi bạn bắt đầu nghĩ nghiêm túc hơn về cuốn sách của mình
Đến một lúc nào đó, khi mọi trăn trở về cuốn sách đầu tay đã đủ lớn, bạn sẽ có những chuyển biến quan trọng trong suy nghĩ. Bạn không còn viết cho vui nữa. Bạn bắt đầu nghĩ rằng cuốn sách này nên được hoàn thiện một cách nghiêm túc.
Khi này, bạn sẽ bắt đầu chú ý đến cấu trúc tổng thể của cuốn sách, mạch nội dung giữa các chương, cách diễn đạt sao cho rõ ràng và dễ đọc hơn. Đương nhiên, mọi thứ vẫn chưa thật sự dễ dàng cho lần đầu viết sách.
Cũng ở giai đoạn này, nhiều người nhận ra một sự thật rằng không phải ai viết sách cũng cần phải làm mọi thứ một mình. Có những người rất giỏi chuyên môn, rất nhiều trải nghiệm, nhưng không mạnh ở việc diễn đạt hoặc biên tập nội dung sao cho trọn vẹn.
Và đó là lúc bạn có thể nghĩ đến một sự trợ giúp nào đó của những người có chuyên môn hơn. Chẳng hạn bạn sẽ cần một người chấp bút hoặc là một biên tập viên giàu kinh nghiệm.
Có thể bạn cần: Chấp bút là gì? Có nên thuê người chấp bút sách không?
Lần đầu viết sách và sự đồng hành cần thiết
Viết sách, đối với nhà văn đó là một hành trình tương đối dễ thở. Nhưng với nhiều người, đặc biệt là những ai lần đầu viết sách, việc có người đồng hành giúp hành trình ấy bớt mông lung hơn rất nhiều.
Có những cuốn sách không cần thêm nội dung, chỉ cần được chỉnh lại giọng văn. Có những bản thảo không thiếu ý tưởng, chỉ cần được sắp xếp lại để mạch lạc hơn. Và cũng có những trường hợp, tác giả chỉ có câu chuyện và thông điệp, còn việc diễn đạt cần một bàn tay chuyên môn để hoàn thiện.
Nhưng bạn phải hiểu rằng tìm đến sự hỗ trợ không có nghĩa là bạn không biết viết. Đó là cách để cuốn sách đầu tay được ra đời đúng với giá trị mà bạn mong muốn.
Lần đầu viết sách – Hoàn thành quan trọng hơn sự hoàn hảo
Một trong những áp lực lớn nhất khi lần đầu viết sách là mong muốn mọi thứ phải thật hoàn hảo. Nhưng sự thật là rất hiếm cuốn sách đầu tay nào hoàn hảo ngay từ đầu.
Cuốn sách đầu tiên không cần phải là cuốn hay nhất. Nó cần là cuốn được hoàn thành. Nó là cột mốc để bạn bước vào hành trình viết nghiêm túc. Là nền tảng để những cuốn sách sau này tốt hơn, sâu hơn và đúng với bạn hơn.
Rất nhiều tác giả chỉ thực sự hiểu mình viết như thế nào, độc giả của mình là ai sau khi cuốn sách đầu tiên đã ra đời.
Và có một vấn đề là, sự không hoàn hảo sẽ càng hoàn hảo nếu nhận được nhiều sự quan tâm. Tức là, bạn nên để độc giả của mình có quyền được bình phẩm. Những lời bình phẩm đó sẽ giúp bạn rút ra nhiều bài học hơn cho hành trình viết sách.
Đừng vội bỏ cuộc khi bạn còn có sự đồng hành
Lần đầu viết sách là một hành trình nhiều cảm xúc. Có háo hức khi bắt đầu, có nghi ngờ khi đọc lại bản thảo của chính mình và cũng có những lúc muốn dừng lại vì không chắc cuốn sách này đã đủ tốt hay chưa. Nhưng nếu bạn đang cầm trong tay một bản thảo, dù còn dang dở, điều đó đã cho thấy bạn có một câu chuyện hoặc một giá trị đủ lớn để muốn chia sẻ với người khác.
Với nhiều người, khó khăn không nằm ở việc không có gì để viết, mà nằm ở chỗ không biết làm thế nào để cuốn sách ấy trở thành phiên bản tốt.
Bản thảo có thể cần được sắp xếp lại, giọng văn cần được chỉnh cho mạch lạc hoặc đơn giản là cần một người đọc cùng để chỉ ra những điểm chưa rõ ràng. Đây cũng là lý do không ít tác giả lựa chọn có một người đồng hành trong quá trình hoàn thiện bản thảo, đặc biệt là khi lần đầu viết sách.
Ở giai đoạn này, sự hỗ trợ có thể đến từ nhiều hình thức khác nhau. Có người cần được chấp bút để chuyển những ý tưởng và câu chuyện rời rạc thành một cuốn sách hoàn chỉnh. Có người tự viết được nhưng chưa tự tin với văn phong, cấu trúc, nên cần biên tập để nội dung sáng rõ và dễ đọc hơn.
Với những ai muốn đưa cuốn sách đến tay độc giả một cách chỉn chu, việc có một đơn vị hiểu rõ quy trình xuất bản và có thể đồng hành từ bản thảo đến khi sách ra đời sẽ giúp hành trình bớt nhiều rủi ro và áp lực.
Người Chấp Bút thường được nhiều tác giả tìm đến trong vai trò như vậy. Không chỉ hỗ trợ ở từng khâu cụ thể như chấp bút hay biên tập, mà còn đồng hành để cuốn sách đầu tay được hoàn thiện theo đúng tinh thần của người viết. Khi có người đi cùng, bạn vẫn là tác giả của câu chuyện, chỉ khác là hành trình trở nên rõ ràng và dễ dàng hơn.
Kết
Nếu là lần đầu viết sách và vẫn còn băn khoăn về cách hoàn thiện bản thảo hoặc con đường để cuốn sách có thể ra đời, hãy cho phép mình tìm một hình thức đồng hành phù hợp. Đừng vội bỏ cuộc khi Người Chấp Bút vẫn còn ở đây và đợi tín hiệu từ bạn!
