Viết tiểu thuyết không chỉ là chấp bút để tạo ra nhân vật và câu chuyện hay, mà còn là hành trình tìm kiếm giọng nói riêng, khẳng định phong cách và quan điểm của tác giả. Đối với những người mới bắt đầu, có thể sẽ có nhiều rào cản để tạo ra những điều thú vị từ những ý tưởng sơ khai. Nếu bạn cũng đang gặp vấn đề như thế thì hãy khám phá cách viết tiểu thuyết trong bài viết dưới đây. Mọi bí kíp cho một cuốn tiểu thuyết ấn tượng sẽ được chia sẻ với bạn.
Cách viết tiểu thuyết cho người mới bắt đầu
Viết tiểu thuyết là một hành trình thách thức khả năng sáng tác và tư duy sáng tạo. Hãy dành nhiều hơn thời gian để nghiên cứu, tìm hiểu mọi thông tin liên quan để làm tiền đề cho câu chuyện của bạn.
Sau đây là một số cách viết tiểu thuyết hay mà bạn có thể tham khảo để thực hiện:
Tìm hoặc tạo ra thế giới tiểu thuyết mà bạn muốn
Cách viết tiểu thuyết hay là khám phá hoặc tạo ra một thế giới riêng cho câu chuyện của bạn. Các thế giới ảo tưởng thường sẽ thu hút sự chú ý của độc giả hơn. Tuy nhiên, nếu bạn có thể tạo ra nhiều điều đặc biệt và bất ngờ cho các bối cảnh thực thì cũng sẽ là chìa khóa cho sự thành công của tiểu thuyết.
Hãy tự hỏi bạn muốn một địa điểm có thật hay hư cấu? Bối cảnh diễn ra câu chuyện chính thuộc về thời không nào, là hiện tại, quá khứ hay một tương lai trong tưởng tượng? Bối cảnh đó có chắc chắn làm phông nền tốt cho mạch truyện và sự phát triển nhân vật như bạn muốn?
Nếu bạn chọn các thể loại tiểu thuyết kỳ ảo, giả tưởng thì việc xây dựng thế giới có vẻ phức tạp hơn. Vì bạn cần phải đưa ra quy tắc, chuẩn mực xã hội, những điều kỳ bí, ma thuật hay bất kỳ điều gì đó mà chưa ai biết đến. Những yếu tố này phải được thiết lập rõ ràng trước khi bạn triển khai hoàn toàn cốt truyện. Tuy khó nhưng thế giới hư ảo này sẽ giúp bạn không phạm sai lầm hay mắc lỗi kiến thức nào từ thế giới thực, bởi vì mọi thứ đều “không tồn tại.”
Có 3 điểm mà bạn cần lưu ý khi chọn bối cảnh, xây dựng thế giới trong tiểu thuyết:
- Sử dụng các chi tiết mô tả nhiều giác quan như hình ảnh, âm thanh, mùi và cảm giác để làm sinh động bối cảnh; từ đó giúp cho độc giả có cảm giác chân thực hơn khi đọc.
- Hãy đơn giản hóa một số bối ảnh để tránh làm rối câu chuyện.
- Bối cảnh tốt sẽ làm nền tảng cho cả tiểu thuyết, tạo ra kết nối sâu sắc giữa độc giả với nhân vật. Đặc biệt là khi bạn cố tạo ra một nơi xa lạ hoặc một thời đại không có thực mà người đọc chưa từng trải nghiệm. Nên chìa khóa cần nắm là cách viết tiểu thuyết phải khéo léo, rải rác các chi tiết mở khóa ở khắp nơi.
Tìm ý tưởng mới và tiềm năng
Cách viết tiểu thuyết thành công nằm ở việc tìm kiếm và phát triển ý tưởng một cách sáng tạo và hợp lý. Mọi thứ tuyệt vời trong tiểu thuyết đều sẽ nảy sinh từ khâu phát ý tưởng. Vậy nên, hãy cầm bút và giấy, rồi đi thật nhiều nơi để ghi chép lại những điều thu hút bạn. Hoặc hãy đọc thật nhiều sách để kích thích sự sáng tạo.
Khi đã tìm được ý tưởng có tiềm năng, hãy nuôi dưỡng nó, đặt ra nhiều câu hỏi để mở rộng và làm sâu sắc thêm cốt truyện. Mọi ý tưởng đều có thể đến bất chợt trong cuộc sống, nhưng đâu là ý tưởng tốt để viết tiểu thuyết thì cần bạn cân nhắc và lựa chọn.
Hãy tự hỏi: “Điều gì khiến bạn tin rằng ý tưởng này đủ đặc biệt và hấp dẫn để giữ chân người đọc trong hàng trăm trang giấy?”.
Nếu ý tưởng đó đủ mạnh mẽ, nó sẽ khiến bạn không thể vứt ra sau đầu và phải nghĩ về nó liên tục. Đây chính là thời khắc bạn có thể tin rằng đó là một ý tưởng tuyệt vời cho cuốn tiểu thuyết tiếp theo. Tuy nhiên, từ ý tưởng này có thể triển khai thành cốt truyện hoàn chỉnh hay không thì còn cần rất nhiều yếu tố.
Bạn cần chắc chắn rằng, ý tưởng này phải giúp bạn tạo ra được xung đột đột phá, những động lực để thúc tiến sự trưởng thành của nhân vật hoặc ít nhất là có một giá trị nhân văn nào đó ẩn đằng sau.
Để biết được điều này bạn có thể lần lượt trả lời các câu hỏi sau:
- Ý tưởng này sẽ mang đến cho bạn nhân vật nào?
- Nhân vật đó đang trải qua điều gì?
- Các nhân vật muốn gì, sẽ làm gì và điều gì sẽ ngăn cản họ?
- Nếu nhân vật chính bị đặt vào tình thế tiến thoái lưỡng nan thì họ sẽ làm gì?
- Nếu có sự kiện không mọi đợi xảy ra thì đó sẽ là sự kiện gì, nhân vật sẽ đối mặt ra sao và điều này sẽ thay đổi họ thế nào?
Bạn hãy nhớ, một trong những cách viết tiểu thuyết hấp dẫn chính là dành nhiều thời gian để ghi lại tất cả những suy nghĩ, ý tưởng và câu trả lời của bạn về câu chuyện của mình.
>> Xem thêm: Tiểu thuyết là gì? 6 thể loại tiểu thuyết phổ biến hiện nay
Chọn góc nhìn phù hợp để kể chuyện
Chọn góc nhìn phù hợp là yếu tố quan trọng không kém khi bắt đầu viết tiểu thuyết. Nó ảnh hưởng đến cảm nhận của người đọc và tạo nên kết nối giữa người đọc với nhân vật và cốt truyện. Vì thế, bạn cần cân nhắc kỹ góc truyền tải nào sẽ phù hợp nhất cho câu chuyện của mình.
Dưới đây là 3 lựa chọn phổ biến nhất:
- Ngôi thứ nhất: Kể câu chuyện từ góc nhìn của một nhân vật bằng đại từ “tôi”, cho phép người đọc cảm nhận được cảm xúc, suy nghĩ và quan điểm thực sự của nhân vật. Tuy nhiên, ngôi kể này sẽ hạn chế góc nhìn của những nhân vật khác.
- Ngôi thứ hai: Sử dụng đại từ như “bạn, cậu, anh, chị,…” để đưa người đọc vào câu chuyện.
- Ngôi thứ ba: Bao gồm hai loại là ngôi thứ ba hạn trị kể chuyện từ góc nhìn của một nhân vật nhưng giữ khoảng cách với các nhân vật khác và ngôi thứ ba toàn tri là đứng trong vị trí một nhân vật biết hết tất cả, bao gồm suy nghĩ đến hành động của mọi nhân vật trong tiểu thuyết.
Phát triển và hoàn thiện nhân vật
Nhiều tác giả tiểu thuyết nổi tiếng đã chia sẻ, người đọc sẽ tiếp tục theo dõi câu chuyện vì một trong hai lý do sau: họ quan tâm để nhân vật chính, phụ hoặc họ muốn biết điều gì xảy ra tiếp theo (cũng có thể là cả hai lý do này).
Có nhiều nhà văn cho rằng nhân vật là linh hồn của tiểu thuyết, quan trọng hơn. Nhưng những người khác cho rằng cốt truyện là yếu tố chủ chốt. Tuy nhiên, một tiểu thuyết hay thì đòi hỏi cả hai điều này. Bởi vì, nhân vật định hình cốt truyện và cốt truyện tác động lại tâm lý, hành động nhân vật. Cả hai đều không tồn tại độc lập mà phải đan xen chặt chẽ với nhau.
Vì thế, hãy tạo một cốt truyện hay và phát triển nhân vật thật hoàn chỉnh. Bạn muốn tìm cách viết tiểu thuyết hay? Vậy thì hãy học cách xây dựng nhân vật thật nổi bật và có chiều sâu.
Bạn có thể có một cốt truyện đầy kịch tính và ly kỳ, nhưng nếu nhân vật không thú vị hoặc độc giả không cảm thấy gắn bó với họ, câu chuyện sẽ không để lại ấn tượng mạnh.
Một điểm mạnh của tiểu thuyết là cho phép bạn phát triển các nhân vật theo thời gian. Các nhân vật thay đổi như thế nào? Đầu tiên, họ phải đối mặt với những quyết định khó khăn, những lựa chọn mang tính định đoạt, giúp người đọc hiểu rõ hơn về họ. Tiếp theo, nhân vật đó phải có một sự chuyển biến tại nơi nào đó mà tại đó họ cần phải thay đổi, vượt qua và trưởng thành về mọi mặt. Đây chính là yếu tố khiến họ trở nên “có tính người” và là lý do tại sao độc giả dễ dàng đồng cảm và quan tâm đến nhân vật trong tiểu thuyết của bạn.
Một câu chuyện hấp dẫn đòi hỏi các nhân vật có chiều sâu và sự phát triển. Các nhân vật của bạn không chỉ là những quân cờ di chuyển trên bàn cờ; cảm xúc, quan điểm, và sự lựa chọn của họ cần phải thúc đẩy câu chuyện ở một mức độ nào đó.
>>Xem thêm: 8 Cách viết lời thoại nhân vật trong truyện, tiểu thuyết
Phác thảo cốt truyện
Phác thảo cốt truyện là bước quan trọng giúp xây dựng nền móng vững chắc, cũng là cách viết tiểu thuyết hay, có nội dung chất lượng và tình tiết hấp dẫn. Bạn không tạo ra bản thảo đầu tiên như này, sẽ khó để biết liệu câu chuyện có đủ sức quyến rũ độc giả hay không.
- Hãy bắt đầu cô đọng toàn bộ truyện thành vài câu ngắn. Đây sẽ là cốt lõi của câu chuyện và sẽ hiện diện trong mọi giai đoạn.
- Bản thảo đầu tiên nên tập trung vào toàn cảnh, sự kiện khởi đầu, có cao trào và kết thúc. Bản thảo này không cần quá dài, cần tập hợp các chuỗi sự kiện “huyết mạch” để đảm bảo bạn có đủ nội dung để phát triển thành bản thảo thứ hai.
- Tiến hành bổ sung thêm chi tiết cho từng phân cảnh.
- Chèn xung đột vào câu chuyện một cách hợp lý, các xung đột mới mẻ và bất ngờ để duy trì lửa, độ căng thẳng và sự hứng thú của người đọc.
Tạo ra xung đột trung tâm
Xung đột trong tiểu thuyết thường được chia thành hai loại chính: xung đột bên ngoài và xung đột bên trong. Xung đột bên ngoài xảy ra khi nhân vật chính đối đầu với những yếu tố hoặc đối thủ từ bên ngoài – như nhân vật phản diện, thế lực xã hội hoặc mối đe dọa nào đó. Xung đột bên ngoài thường dễ nhận biết và tạo nên sự căng thẳng rõ rệt cho câu chuyện.
Trong khi đó, xung đột bên trong lại sâu sắc hơn, khi nó xảy ra trong tâm trí và nội tâm của nhân vật. Đó có thể là sự đấu tranh giữa cái thiện và cái ác trong tâm hồn, sự đối mặt với những lựa chọn khó khăn, hoặc việc vượt qua những nỗi sợ hãi, chấn thương hay cảm xúc.
Để tạo ra xung đột có sức hấp dẫn, hãy làm cho hậu quả xung đột ngày càng rõ ràng, nghiêm trọng và rơi vào vô vọng. Đây thường được gọi là “khoảnh khắc ảm đạm nhất” – một thời điểm mà mọi hy vọng dường như đã tắt lịm, và nhân vật chính không còn lối thoát. Ở đây, độc giả sẽ cảm thấy căng thẳng tột độ và hồi hộp chờ đợi xem liệu nhân vật có thể lật ngược tình thế hay không.
Hãy liên tục thêm vào những chướng ngại vật không lường trước vào hành trình của nhân vật. Mỗi khi nhân vật chính nghĩ rằng họ đã tìm ra giải pháp, một thử thách mới xuất hiện, khiến mọi thứ trở nên phức tạp hơn. Đây là lúc câu chuyện trở nên thú vị, khi người đọc cảm thấy rằng nhân vật luôn phải đấu tranh không ngừng nghỉ và không được phép nghỉ ngơi.
Tuy nhiên, đừng quá tham các tình tiết này mà bỏ quên sự thỏa mãn trong cảm xúc của độc giả. Đừng để họ bội thực với những tình cảnh éo le trong truyện mà bỏ ngang khi chưa đến hồi kết.
Mẹo thúc đẩy tiến độ viết tiểu thuyết
Theo kinh nghiệm của nhiều tác giả, để đảm bảo cuốn tiểu thuyết hoàn thành đúng dự định thì cần có sự kiên trì và kỷ luật. Dưới đây là một số cách viết tiểu thuyết hiệu quả mà bạn có thể thử áp dụng:
- Dành thời gian: Đặt ra một khung giờ cố định trong ngày để viết sẽ giúp bạn tạo thói quen và biến việc viết thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống hàng ngày. Thời gian viết này nên được coi trọng như công việc chính của bạn. Đừng để những yếu tố ngoại cảnh làm gián đoạn quá trình sáng tác.
- Đặt mục tiêu hàng ngày/tuần: Những nhà văn thành công thường thiết lập các mục tiêu hàng ngày cho công việc viết lách của mình. Bạn có thể đặt mục tiêu về số lượng từ (ví dụ: 1.000 từ mỗi ngày) hoặc là viết trong bao lâu. Có một mục tiêu rõ ràng sẽ giúp bạn không cảm thấy choáng ngợp bởi độ dài và hoành tráng của tiểu thuyết.
- Tạo không gian viết lý tưởng: Không gian sáng tạo rất quan trọng trong việc thúc đẩy tiến độ viết tiểu thuyết. Một môi trường yên tĩnh, ít bị phân tâm sẽ giúp bạn tập trung hơn. Tuy nhiên, không phải ai cũng cần một phòng viết chuyên biệt. Một số người thích viết trong không gian công cộng như quán cà phê, thư viện hoặc bất cứ nơi nào khơi nguồn cảm hứng cho họ.
- Luôn mang theo dụng cụ ghi chép: Những ý tưởng tuyệt vời thường đến bất chợt. Vì vậy, hãy luôn mang theo một cuốn sổ tay nhỏ và bút để ghi lại mọi thứ ngay khi chúng xuất hiện.
Lời kết
Có nhiều cách viết tiểu thuyết hay mà bạn có thể áp dụng, nhưng đầu tiên hãy tôi luyện cho bản thân sự kiên trì và thói quen viết lách mỗi ngày. Cải thiện kỹ năng viết trước khi bước vào hành trình làm tác giả nổi tiếng sẽ giúp bạn tự tin hơn với những gì mình chia sẻ. Đương nhiên, hãy học cách phát ý tưởng và triển khai thành một câu chuyện có mở bài, thân bài và kết bài. Hãy gây khó khăn cho bản thân bằng những xung đột thực sự để tăng tính trải nghiệm cho độc giả khi đọc tiểu thuyết của bạn.
Liên hệ với Người Chấp Bút nếu như bạn cần có một biên tập viên chuyên nghiệp hỗ trợ mặt nội dung nhé!
